Home / Sự kiện / [Tọa đàm] Nền dân trị Mỹ – Dân chủ có thực sự tốt?

[Tọa đàm] Nền dân trị Mỹ – Dân chủ có thực sự tốt?

Đây là chuỗi Seminar được tổ chức đều đặn hàng tháng của NXB Tri Thức nhằm mục đích khuyến khích tinh thần học hỏi thông qua sách vở, đồng thời tạo dựng một môi trường trao đổi kiến thức và ý tưởng cho giới trẻ.

Trong buổi Seminar lần này, chúng tôi xin được tổ chức giới thiệu cuốn sách “Nền dân trị Mỹ” của Alexis De Tocqueville.

nen dan tri my

Timeline:

  • 14h00: GS. Chu Hảo Phát biểu giới thiệu
  • 14h05 – 14h15 :Giới thiệu về sách và tác phẩm – Mr. Giang
  • 14h15 –14h25: Các điều kiện của nền dân trị (chương 2)- Mr. Chí
  • 14h25 – 14h35: Các vấn đề của nền dân trị – Mr. Minh
  • 14h45- 14h55 : Nhà giáo Phạm Toàn trình bày
  • 15h00 – 16h30: Thảo luận

Alexis De Tocqueville (1805 – 1859) sinh ra trong một gia đình quý tộc người Pháp, tuy nhiên ở Mỹ từ lâu ông đã trở thành một huyền thoại, một thần tượng, vì được xem là đã hiểu nước Mỹ hơn cả người Mỹ. Tác phẩm “Nền dân trị Mỹ” của ông (Bao gồm hai tập: Tập 1 được viết vào năm 1835, tập 2 viết vào năm 1840) – bên cạnh bản Tuyên ngôn độc lập và Hiến pháp Hoa Kỳ – được tôn thờ gần như là một thứ “Tôn giáo chính trị”. Ở châu Âu, tuy tên tuổi và tác phẩm của ông ít phổ biến hơn so với ở Mỹ, ông vẫn thường được khen là “Montesquieu của thế kỷ XIX”, và trong mọi cuộc thảo luận về nền chính trị học hiện đại, ông vẫn được xem trọng bên cạnh các tên tuổi lớn của thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX như: John Stuart, Karl Max, Auguste Comte, Max Weber…

Với những nghiên cứu sâu sắc về nền dân trị, Tocqueville đã phát hiện ra rằng: nền dân trị là hình thức xã hội duy nhất khả hữu của thời hiện đại. Nếu các nhà tư tưởng thế kỷ XVIII còn xem nền dân trị là một hình thức cai trị bên cạnh các hình thức khác hoặc như một hoài niệm về nền dân trị cổ đại, thì Tocqueville hiểu nền dân trị trước hết là một hiện tượng xã hội phổ biến. Đặc điểm khu biệt của xã hội dân chủ là sự bình đẳng của những điều kiện – được hiểu như là một tiến trình bảo đảm cương vị công dân và sự bình đẳng về cơ hội cho mọi người. Một cách logic, chủ quyền của nhân dân và sự bình đẳng về các quyền chính trị là thuộc về “loại hình lý tưởng” của một thể chế chính trị dân chủ. Với cách tiếp cận ấy, nhất là với sự phân biệt giữa lĩnh vực xã hội và lĩnh vực chính trị, Tocqueville có căn cứ để nhận diện và xác định thuộc tính “dân chủ” cho cộng đồng nào đảm bảo được quyền tham gia công khai, không hạn chế của mọi công dân vào các vị trí kinh tế xã hội và chính trị. Như thế, dân trị là “khái niệm giới hạn” để phân biệt với các hình thức cai trị khác trong lịch sử.

Tuy nhiên, Tocqueville thuộc về những người không tin rằng bản thân nền dân trị có thể giải quyết được hết mọi vấn đề. Ở đây, ông thấy cả mặt sáng lẫn mặt tối, thấy thách thức, nguy cơ lẫn cơ hội. Theo ông, nền dân trị hứa hẹn được những gì cho tương lai là tùy thuộc vào yếu tố quyết định: tinh thần trách nhiệm của các công dân đối với cộng đồng. Từ đó, ông đặt ra hàng loạt vấn đề đang còn nóng bỏng tính thời sự:

  • Nên mạnh dạn thực hiện nền dân trị đến đâu?
  • Làm sao hợp nhất sự tham gia của toàn dân với thể chế chính trị đại diện?
  • Xã hội hiện đại đứng trước nguy cơ nào khi sự thờ ơ, tính phi chính trị và xu hướng quay trở về với cuộc sống riêng tư (ông gọi là “chủ nghĩa cá nhân”) ngày càng gia tăng trong nhân dân?
  • Làm sao cân đối được mối quan hệ giữa nhà nước và kinh tế, giữa cá nhân và xã hội: hay nói cách khác, giữa tự do và bình đẳng?

Những câu hỏi này cũng đang là mối bận tâm của nhiều nhà lý luận chính trị hiện nay trên thế giới.

Đơn vị tổ chức: Nhà xuất bản Tri Thức
Đơn vị phối hợp: Nhóm Khai Minh
Thời gian: 14h00 đến 16h30 ngày 30 tháng 1 năm 2015
Địa điểm: Hội trường tấng 3, Liên hiệp các hội Khoa học kĩ thuật Việt Nam, 53 Nguyễn Du, Hà Nội
Chủ trì: Giáo sư Chu Hảo
Điều phối &diễn giả: Nhóm Khai Minh
Phản biện: Nhóm Khai Minh
Khách mời: Dịch giả, nhà giáo Phạm Toàn

About Tri Thức

Tri Thức
“Cung cấp những tri thức nền quan trọng nhất trong kho tàng tri thức của nhân loại thông qua các bản dịch tốt và đáng tin cậy, hỗ trợ và góp phần thúc đẩy quá trình đổi mới tư duy của các tầng lớp xã hội Việt Nam khi hội nhập vào thế giới đương đại". Trở thành một Nhà xuất bản có những đầu sách có chất lượng, về nội dung và hình thức, thuộc nhiều tủ sách khác nhau, một diễn đàn và địa chỉ có uy tín của các học giả, nhà nghiên cứu, học sinh, sinh viên và độc giả Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới, để được thừa nhận là Nhà xuất bản tham chiếu trong việc phổ biến các trào lưu tư tưởng lớn, cổ điển lẫn hiện đại.

Check Also

Orléans tổ chức “cuộc tọa đàm các nhà văn Pháp ngữ” lần thứ nhất

Theo sự khởi xướng của nữ tác giả người Tunisia, “cuộc tọa đàm các nhà …

error: Nội dung được bảo vệ !!