Home / Điểm sách / Sài Gòn Chuyện Đời Của Phố 5 – Phạm Công Luận

Sài Gòn Chuyện Đời Của Phố 5 – Phạm Công Luận

Cứ ngỡ sau 4 tập Sài Gòn – Chuyện đời của phố được tác giả Phạm Công Luận kể từ mùa xuân 2014 thì Sài Gòn sẽ cạn kiệt những câu chuyện thú vị. Ai ngờ rằng với một thành phố trẻ hơn 300 năm hình thành và phát triển lại ẩn chứa nhiều dấu ấn cuốn hút đến như vậy. Và những câu chuyện đời của từng góc phố, hàng cây lại được tiếp tục kể qua ấn phẩm thứ 5, được ra mắt bạn đọc nhân dịp năm mới
2018.

Với hơn 250 trang sách, Sài Gòn dẫn dắt bạn đọc qua những giai thoại về cha con nhà Franchini và lãnh địa Continental, mà khách sạn này có thể nói là một huyền thoại ngự trị trên rất nhiều bưu thiếp cổ về Sài Gòn và gần như thành một thứ biểu tượng phi chính thức của thành phố này. Chuyện về bà Thạnh Thị Mậu – chủ nhà in mang tên mình – mà không hề biết chữ, trong khi bà là người quản lý giỏi được gần xa nhắc tới. Chuyện một thời làm tranh sơn mài được tìm tòi và phát triển nhờ các giáo sư và sinh viên của trường Mỹ thuật Đông Dương v.v….

Vào mỗi dịp giáp Tết âm lịch, nhà báo Phạm Công Luận lại giới thiệu sách mới của anh. Lần này, anh ra mắt tập V – cũng là tập cuối – bộ sách “Sài Gòn chuyện đời của phố”, chốt lại chặng đường 5 năm từ 2014 thực hiện một bộ sách về Sài Gòn xưa đẹp về hình thức, hấp dẫn về nội dung với nhiều tư liệu mới mẻ, phỏng vấn trực tiếp người trong cuộc và sưu tầm công phu từ các tài liệu xưa. Sách do Nhà xuất bản Văn hóa Văn nghệ và công ty Sách Phương Nam xuất bản.

“Sài Gòn chuyện đời của phố V” vẫn tiếp nối những điều tạo nên giá trị bộ sách lâu nay. Kể chuyện về đời sống Sài Gòn xưa, tác giả lùi khá sâu về quá khứ, kể về những câu chuyện của thập niên 1930 khi chế độ thuộc địa đang ổn định nhưng cuộc sống đang chịu những khó khăn từ cuộc đại khủng hoảng kinh tế. Trong hoàn cảnh đầy thử thách đó, người Sài Gòn – Gia định vẫn kiên tâm làm ăn buôn bán, vượt qua thử thách và có được những điểm sáng. Đó là câu chuyện hệ thống nhà hàng điểm tâm Đức Thành Hưng, hoạt động từ thập niên 1930 tại Sài Gòn – Gia Định và Lái Thiêu, phát triển theo kiểu nhượng quyền khởi đầu từ quyết tâm của một người phụ nữ nghèo khổ ít học ở Gia Định; là câu chuyện hai nhà in có tiếng ở Sài Gòn thập niên 1930, trong đó có vị nữ chủ nhân không biết chữ; là câu chuyện một gia đình một viên chức ở quận 4 vượt qua những năm khủng hoảng.

Tác giả tiếp tục viết những câu chuyện về đất và người Sài Gòn: Bài “Cha con Franchini và lãnh địa Continental” viết về vị chủ nhân một thời của khách sạn 138 tuổi, cổ nhất thành phố là ông Philippe Franchini, người kế thừa cha làm chủ khách sạn Continental và nhờ đó chứng kiến bao nhiêu biến động của Sài Gòn từ năm 1965 đến 1975; về câu chuyện kinh doanh trên đất Sài Gòn xưa: về công ty mỹ nghệ Mê Linh, một công ty sơn mài mỹ nghệ sinh sau đẻ muộn nhưng được sánh với công ty mỹ nghệ khét tiếng Thành Lễ ở miền Nam. Về văn hóa nghệ thuật, tác giả đưa ra những tư liệu mới về hoạt động nghệ thuật và tính cách của ông Nguyễn Ngọc Cương, thân phụ của nghệ sĩ nhân dân Kim Cương, người đã đưa hoạt động sân khấu cải lương vào bài bản và cũng là người khởi xướng xây dựng trường Âm nhạc và Kịch nghệ tại Nam Kỳ từ năm 1944; về hãng dĩa Lê Văn Tài, tiền thân của hãng Dĩa Hát Việt Nam, nơi tạo nên tên tuổi của nghệ sĩ Minh Vương và soạn giả Viễn Châu.

SAI GON chuyen doi cua pho 5

Trong sách còn có những bài viết lý thú về giới mua bán, sưu tầm đồ cổ ở Sài Gòn trước 1975, từ một góc nhìn khác với những câu chuyện được kể từ nhà nghiên cứu Vương Hồng Sển. Tác giả luôn có cái nhìn thú vị khi kể chuyện về tính cách người xưa. Đó là câu chuyện ăn uống thưởng xuân trong Tết xưa phương Nam với những dị biệt đối với những người từ phương xa đến, trong đó có sự bất mãn đáng yêu của nhà thơ núi Tản sông Đà dẫn đến phản ứng của người con ưu tú đất “ngũ phụng tề phi”; là câu chuyện cuộc sống thăng trầm của những người Sài Gòn cố cựu trong một xóm nhỏ vùng Chợ Quán; là tính cách mạnh mẽ của một “huyền thoại nghề may âu phục” biến một chú bé người Việt sinh ở vùng quê Svay Rieng đất Campuchia trở thành người may cho Hoàng gia xứ Chùa Tháp và chính khách Sài Gòn trước 1975 và sau này v.v… Nhiều bài viết có cảm xúc, mênh mang những hoài niệm về ngày xưa như “Đêm xuân Chợ Lớn”, “Trường Đình cây đa”, “Hương vị ngã ba”,…

Phần cuối sách, tác giả mang đến một tài liệu có giá trị với những ai yêu thích hội họa. Đó là phần phụ lục “Tác phẩm hội họa trên báo chí Sài Gòn trước năm 1975”. Trong hơn mười năm tìm kiếm tài liệu về Sài Gòn xưa, tác giả bắt gặp nhiều tác phẩm hội họa của các họa sĩ một thời mà nhiều người đã ngưng sáng tác từ lâu. Với tình cảm “thương hoa tiếc ngọc”, tác giả đưa hơn 100 bức tranh in trên nhiều sách báo xưa cùng với tiểu sử vắn tắt của các tác giả vào sách, mục đích để chia sẻ cho độc giả thưởng ngoạn. “Sài Gòn chuyện đời của phố V” thực sự là tài liệu quý đối với bạn đọc và giới nghiên cứu, sưu tầm mỹ thuật.

Trích đoạn “Một số tác phẩm hội họa trên báo chí Sài Gòn trước 1975” (Sài Gòn chuyện đời của phố V)

“Chúng tôi có may mắn lưu giữ được một ít tờ báo, cuốn sách ở giai đoạn ấy và từng đọc lại nhiều lần những thông tin về mỹ thuật, về những họa sĩ nổi tiếng từ lâu và mới nổi lên, ngắm lại những bức tranh đẹp được các giải thưởng, tiêu biểu cho một họa sĩ, một thời kỳ, một nơi đào tạo. Trong đó có những bức tranh được sáng tác theo các trường phái hội họa khác nhau, phong phú trong cách thể hiện, thoải mái tự do trong biểu đạt tiếng lòng và cảm nhận về cuộc sống. Có lẽ khoảng thời gian đó là thời sáng tác sung sức nhất nhì của giới họa sĩ miền Nam, mà những cuốn sách, tờ báo ấy như một loại “gallery” bình dân giới thiệu đến đại chúng, những người hầu hết không có điều kiện hoặc ngại ngần tìm đến với những sinh hoạt nghệ thuật như dự triển lãm tranh ở một nơi sang trọng. Trong số họa sĩ được giới thiệu, có những gương mặt một thời rất tài hoa đến nay như biến mất hẳn, không thấy được nhắc nhở ở đâu nữa trong thế giới phẳng đầy ắp thông tin này. Bao nhiêu bức tranh của những ngày xa xưa ở Sài Gòn thập niên 1950, 1960 và đầu thập niên 1970, từng được triển lãm ở trụ sở Hội Họa sĩ Trẻ đường Nguyễn Du, ở Phòng Thông tin Đô thành, ở khách sạn Continental hay Alliance Française nay đi về đâu? Ra xứ người hay còn trong những phòng ốc kín đáo của những người chơi tranh? Hoặc đã hư nát, trở về cát bụi qua bao năm tháng? Lứa hậu sinh yêu mỹ thuật đang sống trên thành phố này làm sao có thể ngắm lại những vẻ đẹp ấy?

Một ca khúc sáng tác hay dù rất xưa vẫn có thể được dựng lại nhiều lần, một tác phẩm văn chương có giá trị có lúc được tái bản… nhưng những bức tranh đẹp, trưng bày cho một giới thưởng ngoạn nhỏ, sau đó ngự trị ở nơi chốn riêng tư (không kể một số ít vào bảo tàng để trưng bày)… dễ bị ẩn khuất với người thưởng ngoạn, thậm chí tuyệt tích hẳn. Điều đó dẫn đến sự quên lãng đối với những họa sĩ từng có một thời thăng hoa, đưa đến một cái nhìn và sự đánh giá không đầy đủ về nền mỹ thuật của một thời kỳ, trên một vùng đất.

Với lòng “thương hoa tiếc ngọc”, mong muốn chia sẻ những hình ảnh có được cho những người cùng thời, chúng tôi giới thiệu ở phần phụ lục cuốn sách này những bức tranh của một số tác giả tuyển chọn trong số tài liệu hạn chế trên.”

Nhà báo Phạm Công Luận hiện đang sinh sống và làm việc tại Sài Gòn.
Sách đã in:
• Chú bé Thất Sơn (giải Văn học thiếu nhi vì tương lai đất nước)
• Những sắc màu Nhật Bản (viết chung với Asako Kato)
• Nếu biết trăm năm là hữu hạn (bút danh Phạm Lữ Ân, đồng tác giả với Đặng Nguyễn Đông Vy) (NXB Hội Nhà Văn)
• Những lối về ấu thơ (bút danh Phạm Lữ Ân, đồng tác giả với Đặng Nguyễn Đông Vy)
• Đường phượng bay (NXB Kim Đồng)
• Sài Gòn – Chuyện đời của phố I, II, III, IV và V

SÀI GÒN CHUYỆN ĐỜI CỦA PHỐ V
Tác giả: Phạm Công Luận
Mã sách: 8932000129561
Quy cách: 19x21cm, 352 trang
Giá bìa: 359.000đ (BM), 439.000đ (BC)
Phát hành: Tháng 01/2018
Sách do PNB và NXB Văn Hoá – Văn Nghệ liên kết xuất bản

About Phương Nam

Phong phú, đa thể loại, được chọn lựa, biên tập kỹ càng đã trở thành những đặc trưng của sách Phương Nam Book và được độc giả đánh giá cao. Năm 2008, giữa nhiều tựa sách nổi bật, liên tục lọt vào các danh mục sách bán chạy của các hệ thống phát hành sách lớn nhất Việt Nam, Phương Nam Book đã tạo được ấn tượng mạnh mẽ khi nhanh chóng tung ra thị trường những cuốn sách được chờ đợi trên toàn thế giới, thậm chí dõi theo từng ngày – đó là Mô thức mới cho thị trường tài chính của nhà tài phiệt George Soros, và đặc biệt là phát hành cuốn Người trong bóng tối (Man in the dark) cùng lúc với bản tiếng Anh tại Hoa Kỳ – lần đầu tiên trên thị trường xuất bản Việt Nam.

Check Also

Yêu, Dại Dột, Yêu – Phan Ý Yên

Yêu, dại dột, yêu – ấn phẩm dành cho những kẻ mộng, những kẻ đã …

error: Nội dung được bảo vệ !!