Home / Giải thưởng / Các Nhà văn Phát biểu tại Lễ nhận giải Nobel Văn chương như thế nào?

Các Nhà văn Phát biểu tại Lễ nhận giải Nobel Văn chương như thế nào?

“Tất cả các nhà văn đều thuộc về nhóm không-phải-là-nhà-diễn-thuyết,” Thomas Mann đã cảnh báo khán giả của mình ngay từ khi bước lên nhận giải Nobel văn chương năm 1929 trong một trạng thái mà ông tự miêu tả là “say xỉn ngày lễ.” Nghịch lý thay, nhà văn đạt giải Nobel năm nay, Kazuo Ishiguro, phải nhận thức rõ ràng khi trải qua bước khởi đầu trong tuần này, Nobel tôn vinh các tác giả vì những cuốn sách của họ, nhưng giải thưởng yêu cầu họ phải xuất hiện bằng xương bằng thịt (mặc dù một số người, chẳng hạn như Bob Dylan năm ngoái, từ chối nhận giải) và biến thành những người trình diễn xuất sắc với thứ nghệ thuật hùng biện rất khác biệt.

20 năm sau khi Mann đoạt giải, sự tương phản được minh họa rõ rệt bởi William Faulkner, người có bài phát biểu ngắn gọn (kêu gọi các nhà văn quay trở lại với nỗi đau của “những giấc mơ thật sự … của trái tim”). Nhưng thậm chí người nói tiếng Anh bản địa còn chẳng thể nào hiểu được những gì ông nói – bởi ông có chất giọng miền nam rất nặng và kỹ thuật sử dụng microphone bằng không – nhưng một khi nó xuất hiện, nó cũng được xem như một văn bản kinh điển đầy cảm hứng.

Kết quả hình ảnh cho nobel prize literature

Đây là một thách thức đáng gờm, và người chiến thắng phải trải qua nó tận hai lần (thông thường, với những người như Ishiguro, là một bài thuyết giảng và ba ngày sau đó là bài phát biểu nhận giải trong bữa tiệc). Nhưng hầu hết các bài diễn văn đều phải có ít nhất ba yếu tố sau: lời cảm ơn sâu sắc đến Viện Hàn lâm Thụy Điển; thể hiện sự khiêm nhường và không xứng đáng (nhưng đừng làm quá, như Luigi Pirandello); thú nhận một món nợ cá nhân với văn học Scandinavia (như toàn bộ bài phát biểu của WB Yeats, bao gồm lòng tôn kính dành cho Swedenborg và Ibsen); một câu chuyện về tiềm năng thời thơ ấu và một giai thoại gần đây cho thấy bạn đang sống trong thế giới trần tục như thế nào. (William Golding nói về việc được nhận một vé phạt đỗ xe và lời chúc mừng bởi cùng một cảnh sát vào ngày công bố giải thưởng).

Những lời phỉ báng về nỗi đau khổ dũng cảm của cuộc đời nhà văn, được minh họa bằng các bài diễn văn của Faulkner và Hemingway, đều đã lỗi thời, cũng như tiên đoán về tương lai của nhân loại và vai trò của văn học trong việc định hình nó mà những người đoạt giải vào giữa thế kỷ 20 (như Albert Camus) đã trình bày. Nhưng việc đại diện cho nhóm dân tộc, quốc gia, hoặc khu vực bị kỳ thị của mình thì vẫn ổn (Gabriel García Márquez đã kêu gọi mọi người đừng nhìn Châu Mỹ Latinh qua lăng kính Châu Âu), mặc dù thực tế là việc rất nhiều nhà văn chiến thắng không phải là người da trắng và/hoặc không đến từ các nước phát triển chọn cách phát biểu này vào những năm 1980 và 1990 có lẽ là nguyên nhân giải thích tại sao sau này ít người xuất thân như vậy đoạt giải.

Kết quả hình ảnh cho Nobel prize literature

Còn giọng điệu chính trị thì sao? Nỗi tức giận chính trị đã từng được lên tiếng (ví dụ John Steinbeck) nhưng dường như không phù hợp nếu người chiến thắng thực sự xuất hiện trong trang phục sang trọng và nhận về tờ séc khổng lồ từ một thành viên hoàng gia Thụy Điển (Harold Pinter lên án George W. Bush và Tony Blair là tội phạm chiến tranh, nhưng đã làm điều đó trên video do sức khoẻ yếu). Thành công hơn là khi anh trở nên vô cảm về đất nước Thụy Điển, về bản thân giải thưởng, hoặc các tên tuổi đằng sau nó, nếu thấy động cơ ẩn giấu. “Đầu tiên các vị trao giải thưởng cho một người da đen, sau đó là một người Do Thái, và bây giờ là một chú hề – chuyện gì đang xảy ra vậy?” Dario Fo hỏi; trong khi Wole Soyinka đã nhạo báng Alfred Nobel trong một bài phát biểu và mỉa mai “sự chiếu cố mang tính phân biệt chủng tộc” của giải thưởng từ quỹ của ông trong một bài phát biểu khác.

Một số người chiến thắng gần đây chọn kể những câu chuyện, khéo léo kết hợp bài phát biểu với tiểu thuyết của họ: một câu chuyện ngụ ngôn về một phụ nữ mù (Toni Morrison); một câu chuyện của Crusoe (JM Coetzee); một câu chuyện tinh nghịch về một con chuột thí nghiệm đã nhận giải Nobel (Günter Grass). Để tránh bị đè bẹp bởi thói khoa trương, như nhiều người đã bị, dẫn đầu bởi áng văn hoa mỹ từ trích dẫn của Học viện; và Elfriede Jelinek đã đưa phương pháp phát biểu-như-lời văn đạt đến giới hạn của nó bằng việc cho phát một đoạn video ghi lại một đoạn độc thoại bí truyền về một nhà văn lén lút, độc giả và ngôn từ của bà, trong đó bà giống một nữ anh hùng của Samuel Beckett sau một giờ học lý thuyết quan trọng .

Không bao giờ được để mình trở nên dễ đoán, Ishiguro trong bài phát biểu đầu tiên của mình vào thứ năm đã trái ngược hoàn toàn so với tiêu chuẩn: không cảm ơn, không giả vờ bối rối khi được chọn, và không thể hiện tình yêu văn hoá Thụy Điển (mặc dù chúng có thể xuất hiện sau đó trong bài phát biểu tại bữa tiệc).

Thay vào đó, ông trình bày về những giai thoại cho thấy ông gắn liền với những trải nghiệm không chút bí ẩn và những kỷ niệm; một loạt các hình ảnh như thế đã bắt đầu cuộc đời của ông, từ thời thơ ấu của một gia đình người Nhật ở Surrey, qua tuổi trưởng thành và tiến tới hôn nhân, đến những khoảnh khắc quyết định (từ trại Auschwitz đến phim Howard Hawks) và những lần “thử thách văn hoá” – âm nhạc, điện ảnh cũng như sách vở – đã hình thành cuộc đời sáng tác của ông.

Bài diễn thuyết của ông cũng kết thúc một cách bất ngờ, bằng một phiên bản mang tính ứng biến nhiều hơn và ít lý lẽ hùng biện hơn của những đoạn văn nói về tầm quan trọng của văn chương, mà các nhà văn phương Tây thuộc hai phe của Thế chiến II và những người không phải là người da trắng hoặc không phải là người phương Tây đã phát biểu trong thập niên 80 và 90. Ishiguro gợi ý rằng văn học sẽ đóng một vai trò trong tương lai bằng cách “trở nên đa dạng hơn” trong giọng điệu, và trong sự cởi mở với “văn hoá văn học không được biết đến ngày nay” và “những cách kể chuyện mới mẻ, đôi khi có thể gây bối rối.”

Kim Phụng (Theo Guardian)

About Kim Phụng

Nguyễn Kim Phụng
Believe that you will succeed and you will - Dale Carnegie

Check Also

Bí ẩn đằng sau cái Chết Lạ lùng Không Lời giải của 10 Huyền thoại trong giới Văn chương

Free Download WordPress Themes and plugins.51 năm về trước, Evelyn Waugh đã qua đời một …

error: Content is protected !!