fbpx
Home / Giải trí / Các Bộ phim Chuyển thể từ Cuốn sách Không thể Chuyển thể ‘Đồi Gió Hú’

Các Bộ phim Chuyển thể từ Cuốn sách Không thể Chuyển thể ‘Đồi Gió Hú’

Và cách chúng thay đổi suy nghĩ của chúng ta về nguyên bản

Rõ ràng, sách thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên chính xác là chúng đã thay đổi như thế nào? Tất nhiên, đó là cả nội dung và sự từng trải, một lần thất bại rồi lần sau sẽ thành công. Thời điểm ra đời của một cuốn sách đã lùi lại phía sau, vốn hiểu biết về văn hóa và cá nhân làm thay đổi cách đọc của chúng ta. Tuy nhiên, người ta ít khi công nhận là quá trình làm phim chuyển thể có thể điều chỉnh nội dung của nguyên bản. Những thước phim gắn liền trong từng câu chữ và chúng có thể thay đổi cách chúng ta cảm nhận hoặc định hình lại những gì mà nhiều người tưởng tượng. Một cuốn sách được phóng tác thành phim nhiều lần sẽ dẫn đến nhiều biến thể lớn: mỗi lần chuyển thể sau này đều chịu ảnh hưởng bởi cả phiên bản điện ảnh trước đó và nguyên bản. Mỗi phiên bản mới giờ đây mang một gánh nặng lớn hơn và phải cạnh tranh với mạng lưới nghe nhìn ngày càng lớn mạnh.

Điều này có thể được chứng minh qua tác phẩm Đồi Gió Hú (Wuthering Heights) của Emily Brontë – cuốn tiểu thuyết mà rất nhiều người cho rằng không thể chuyển thể. Kết luận này là một điều dễ hiểu – cuốn sách đầy màu sắc của Emily Brontë kể về bi kịch tình yêu giữa kẻ mồ côi Heathcliff và người con gái trong mộng của anh ta, Catherine Earnshaw, được chia thành hai phần dài, kéo dài qua ba thế hệ nhân vật, được kể từ góc nhìn của rất nhiều nhân vật (không đáng tin cậy) và phần lớn là thông qua hồi tưởng. Chuyển thể chính xác câu chuyện này thành phim quả thực là một công việc đau đầu. Tuy nhiên điều này không ngăn cản được sự cố gắng của các nhà làm phim: đã có ít nhất 14 phiên bản điện ảnh và truyền hình của cuốn tiểu thuyết này, lần đầu tiên được thực hiện vào năm 1920 và lần cuối cùng là năm 2011. Mặc dù những phiên bản này thường có những nét đặc biệt và thành công riêng (không đề cập nhiều tới bản chuyển thể được sản xuất năm 2003 của California), chúng góp phần làm giàu vốn hiểu biết của chúng ta về Đồi Gió Hú gần như văn bản gốc.

Bộ phim Đồi Gió Hú năm 1939 của đạo diễn William Wyler

Lấy ví dụ như đồng cỏ. Sự hiện diện của chúng trong Đồi Gió Hú tượng trưng cho tự do và hiểm nguy, một biểu tượng của tình yêu giữa Heathcliff và Catherine bị chà đạp bởi những kẻ cầm quyền. Brontë đã miêu tả đồng cỏ được bao phủ bởi màu bạc của màn sương đêm, vẽ nên một bức tranh mê người. Nhưng chính bộ phim chuyển thể năm 1939 của William Wyler, với Laurence Olivier thủ vai Heathcliff và Merle Oberon vào vai Catherine đã tạo điểm nhấn cho hình ảnh đồng cỏ trong suy nghĩ của chúng ta về Đồi Gió Hú. Được biên kịch bởi Charles MacArthur và Ben Hecht, đây là phiên bản lãng mạn nhất, với thiếu sót lớn nhất – giống như các phiên bản khác sau này – bộ phim của Wyler bỏ qua phần hai của cuốn sách và nhấn mạnh vào câu chuyện tình giữa Heathcliff và Catherine bằng cách bỏ đi hầu hết các cảnh đấu tranh nội tâm phức tạp của nhân vật.

Phiên bản Đồi Gió Hú của Wyler được biết đến nhiều hơn cả bởi câu chuyện mượt mà hơn. Tuy nhiên yếu tố khiến bộ phim trở nên độc đáo và không giống như những bộ phim tình cảm lãng mạn khác là cách Gregg Toland thực hiện những cảnh quay cánh đồng cỏ tuyệt đẹp trong màn sương mờ ảo, cuộn trong gió và lơ lửng giữa không trung. Cách diễn tả thế giới qua góc quay của ông trong Đồi Gió Hú đã để lại ảnh hưởng sâu sắc cho tất cả các bộ phim chuyển thể sau đó và giữ vững sức ảnh hưởng vượt trội của phiên bản này.

Bộ phim Arashi ga oka năm 1988 của đạo diễn Yoshishige Yoshida

Phiên bản duy nhất gần chạm đến đỉnh cao kỹ thuật quay phim của Toland là bộ phim của Yoshishige Yoshida năm 1988, Arashi ga oka. Thay đổi bối cảnh từ nước Anh sang xã hội phong kiến Nhật Bản, bộ phim có thể được miêu tả là một phiên bản nâng tầm hiểu biết của chúng ta về Đồi Gió Hú. Những cánh đồng cỏ được thay thế bởi núi non hiểm trở trong sương mù, với những khung cảnh hùng vĩ và trái nghịch được nhấn mạnh trong những thước phim đơn giản và ôn hòa. Tuy nhiên, trong khi Wyler hạn chế bản chất phóng túng của tiểu thuyết, Yoshida lại nhấn mạnh nó thông thông qua tính khắc nghiệt và độc ác. Có thể nói đây là phiên bản duy nhất của Đồi Gió Hú mà người đàn ông bị trúng tên vào ngực. Tuy nhiên, bằng một cách nào đó, sự kết hợp giữa ảo tưởng và tàn bạo đã đến gần hơn với những gì mà cuốn tiểu thuyết đạt được; mặc dù điều đó làm thay đổi bối cảnh, Arashi ga oka có lẽ là phiên bản theo sát không gian của cuốn sách nhất.

Thậm chí, Arashi ga oka còn cố gắng đưa vào những khoảnh khắc đau thương ở nửa sau của cuốn tiểu thuyết (dù thời lượng ngắn gọn hơn) – loạt phân cảnh đã bị loại bỏ khỏi các bản chuyển thể khác của Đồi Gió Hú. Tại sao hầu hết các nhà làm phim đều loại bỏ phần sau như một lẽ hiển nhiên – thêm nó vào có thể thay đổi câu chuyện tình yêu mà bộ phim của Wyler xoay quanh: trong trí tưởng tượng của số đông, phần đầu của cuốn sách là phần duy nhất còn tồn tại. Phân nửa phía sau sẽ biến đổi hoàn toàn những điều trước đó – giờ đây niềm đam mê trở thành cơn phẫn nộ và sự lãng mạn đầy cay đắng. Đồi Gió Hú cuối cùng trở thành một cuốn tiểu thuyết mờ nhạt và ảm đạm về thù hận và cách mà chúng ta chịu đựng đau khổ.

Bộ phim  Abismos de pasión năm 1953 của đạo diễnLuis Buñuel

Arashi ga oka không phải là phiên bản đầu tiên gạt đi câu chuyện tình yêu tâm điểm đó. Có một sự tương đồng rõ rệt giữa tính táo bạo trong tác phẩm điện ảnh của Yoshida và bộ phim Abismos de pasión năm 1953 của Luis Buñuel. Buñuel đã viết kịch bản gần hai thập kỷ trước khi bấm máy. Bộ phim liên quan đến những người ủng hộ chủ nghĩa siêu thực và quan tâm tới câu chuyện đầy ám ảnh của Brontë. Tuy nhiên không khó để nhận ra bộ phim này là một lời đáp hướng tới bản chuyển thể của Wyler năm 1939. Abismos de pasión đã trút bỏ mọi thứ ngoại trừ nỗi đau, thứ được phản chiếu qua lăng kính phóng đại. Không còn chủ nghĩa lãng mạn, và tất cả những tăm tối của bộ phim của Wyler trở thành mù quáng, cháy bỏng, giống như một tấm màn đột ngột bị vén lên.

Bộ phim Hurlevent năm 1985 của đọa diễn Jacques Rivette

Phiên bản chuyển thể Hurlevent năm 1985 do Jacques Rivette làm đạo diễn, là một lời đáp thẳng thắn gửi tới Wyler hơn cả bộ phim của Buñuel. Trong nhiều buổi phỏng vấn, vị đạo diễn người Pháp đã nói lên nỗi bất bình của mình về thái độ của Wyler đối với cuốn tiểu thuyết khi ông ấy hướng nó đến gần với thế giới của Jane Austen hơn là Brontë. Hurlevent là sự đáp trả của ông, đưa câu chuyện Đồi Gió Hú tới miền nam nước Pháp vào những năm 1930. Rivette đã khắc phục những đề tài chính yếu thường bị bỏ qua trong những bản chuyển thể trước xung quanh giai cấp và đố kỵ. Việc sử dụng các diễn viên trẻ, những gương mặt mới và bối rối, trong vai trò chính giúp củng cố nội tâm phức tạp diễn biến từ cảnh này sang cảnh khác.

Mặt khác, phiên bản chuyển thể u ám mang màu sắc duy thực năm 2011 của Andrea Arnold là tất cả những gì khắc nghiệt và vô cảm. Mang câu chuyện Đồi Gió Hú trở lại với những cánh đồng cỏ của nước Anh, cô đã tháo dỡ tất cả khung cảnh bí ẩn được trau chuốt – đây là thế giới của mây mù, bùn đen và cuồng phong. Bộ phim của Arnold chống lại viễn cảnh ảo mộng của Đồi Gió Hú – chống lại giai điệu tinh thần của rất nhiều phiên bản truyền hình, hay phiên bản nhạc pop tuyệt vời của Kate Bush – thay vào đó, cố gắng gượng ép nó quay lại với thế giới thực. Nhưng bộ phim này không thể làm rung chuyển những bản chuyển thể mà chúng ta biết, hay những hình ảnh ngày nay đã rất phổ biến liên quan tới tiểu thuyết. Qua những nỗ lực nhằm biến Đồi Gió Hú trở nên “chân thực” hơn, về bản chất mang nó trở lại trạng thái ban đầu, bộ phim thậm chí còn trở nên xa cách hơn với nguyên bản.

Bộ phim Đồi Gió Hú năm 2011 của đạo diễn Andrea Arnold

Những gì mà phiên bản chuyển thể của Arnold để lại cho chúng ta là một bộ phim làm lại và phản ứng với những sản phẩm điện ảnh xuất hiện trước đó; tiểu thuyết của Brontë bắt đầu biến mất dần trong văn bản gốc. Nhưng chúng ta có thể yên tâm mà cho rằng ở một thời điểm nào đó, các nhà làm phim khác sẽ phản ứng lại bằng những thước phim riêng của họ về Đồi Gió Hú và cuộc thảo luận sẽ còn tiếp diễn.

“Heathcliff, It’s Me: Adapting Wuthering Heights” (tạm dịch: “Heathcliff, Là tôi: Phỏng theo Đồi Gió Hú”) công chiếu tại hiệp hội phim ảnh Lincoln Center ngày 24/2/2017.

Đông (theo Literary Hub)

About Đông

Vũ Thị Hương Giang

Check Also

Khi Chúng Ta Là Nhân Vật Chính – Bùi Dũng

Film Book: Khi chúng ta là nhân vật chính của Bùi Dũng là một cuốn …

error: Nội dung được bảo vệ !!