fbpx
Home / Thông tin / Bản đồ “Văn học thế giới” gây tranh cãi

Bản đồ “Văn học thế giới” gây tranh cãi

Trước hết, chúng ta phải giải quyết những điều rõ ràng nhất: Không, Albert Camus không phải là người Algérie. Ông là người Pháp, sinh ra ở Algérie trước thời kỳ giải phóng. Đối với những độc giả thuộc cộng đồng Pháp ngữ, đây là một lỗi nghiêm trong trên tấm bản đồ Văn học thế giới, đăng trên trang Reddit và được tạo ra bởi một vài thành viên hội Backforward24. Tấm bản đồ độc nhất vô nhị này được tạo nên dưới dạng cắt ghép từ bìa các cuốn tiểu thuyết tiêu biểu, tượng trưng cho mỗi quốc gia (Xem bản gốc tại đây)

Cuộc bút chiến diễn ra một cách gay gắt nhưng vô cùng thú vị với không ít  bình luận trái chiều về việc lựa chọn các tác phẩm của tác giả. Người sáng tạo tấm bản đồ đã bảo vệ luận điểm của mình như sau « Đó chỉ là một trong số những cuốn sách có tầm ảnh hưởng lớn nhất với một quốc gia. Chúng tôi không dựa trên một chuẩn mực nào đặc biệt, tấm bản đồ chỉ mang tính giải trí thôi. »

Bản chất từ quốc gia là là một đề tài gây tranh cãi, và các nhà văn tham gia Reddit cho rằng: chẳng hạn như văn hào Kafka không phải là người Đức, ông đã sinh ra ở Praha (thủ đô Tiệp Khắc), nhưng thậm chí ông cũng không phải là người Tiệp. Ông không hề mang quốc tịch nào trong số đó bởi ông sống trong thời kỳ Đế quốc Áo-Hung. «Nhưng tác phẩm của ông đã được viết bằng tiếng Đức», một người đã lập luận như vậy. Ở Pháp nói chung, người ta vẫn đồng ý khi cho rằng Kafka là « một văn sĩ người Tiệp Khắc nói tiếng Đức ».

Ảnh hưởng quá lớn từ góc nhìn của Mỹ

Người ta vẫn hoài nghi về một số tiêu chí lựa chọn tác phẩm : tại sao Những người khốn khổ của Victor Hugo lại đại diện cho nước Pháp mà không phải tác phẩm Bá tước Monto-Cristo của Alexandre Dumas ? Tại sao lại là Elena Ferrante đứng lên trên cả Dante (một nhà thơ lớn, nổi tiếng với tác phẩm Thần khúc Cuộc đời mới) hay Lampedusa (được biết đến với tác phẩm Con báo – tiểu thuyết được đánh giá là một kiệt tác của nhân loại thế kỷ XX) tại Ý ?

Và một số người phẫn nộ rằng «Tại sao Tây Ban Nha lại được đại diện bởi một tác phẩm khác mà không phải là Don Quichotte của Cervantès ?». «Đây thực sự chỉ là một sản phẩm nhỏ của chúng tôi thôi», tác giả tấm bản đồ nêu ý kiến.

«Tôi chọn những tác phẩm này là dựa theo lời nhận xét của độc giả trên trang Goodread (một kênh mạng chuyên dành cho người yêu thích sách), qua những đánh giá, số lượng người biết tác phẩm hay những tiêu chí khác tương tự».

Cách làm này có thể có thể không tạo một tấm bản đồ về những cuốn sách lẫy lừng nhất của mỗi quốc gia mà nó chỉ minh họa cho một tấm bản đồ về những tác phẩm tiêu biểu của mỗi quốc gia nổi tiếng nhất ở Mỹ. » Đó hoàn toàn không phải các tác phẩm quan trọng nhất hay điển hình nhất của mỗi nước, nó cũng giải thích tại sao thiên tiểu thuyết Những người khốn khổ được chuyển thể sang nhạc kịch lại đạt được thành công vang dội trên đất Mỹ đến vậy.

Theo đó, một độc giả đánh giá: tiểu thuyết Chúa trời của những điều nhỏ nhặt của Arrundhati Roy không xứng đáng đại diện cho cả nền văn học Ấn Độ. Đó là một cuốn sách phổ biển đối với cộng đồng người nói tiếng anh tại Ấn, nhưng chắc chắn đó không phải cuốn sách có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất. Phải là các tác phẩm bằng tiếng hindi, tamoul bengali mới thực sự có tầm vóc.

Bởi đó là một tấm bản đồ được làm từ cái nhìn của người Châu Âu và nước Mỹ, thế nên nhiều điều không phù hợp với độc giả Châu Á và Châu Phi. Chí ít ra, như một người tạo nên sản phẩm này đánh giá, nó cũng xứng đáng làm dấy lên một cuộc tranh luận văn học. Người đó chia sẻ:  «Tôi đã học được nhiều điều qua tấm bản đồ này» , vậy cũng không tệ chút nào.

 Khánh Dương (Theo LeMonde)

About Khánh Dương

Trịnh Khánh Dương
"L'abus de lecture est conseillé pour la santé"

Check Also

Bản đồ Văn học Thiếu nhi ở châu Âu

Hãy cùng nhau khám phá những cuốn sách thiếu nhi nào được ưa chuộng nhất …

error: Nội dung được bảo vệ !!