fbpx
Home / Cộng đồng / Top 10 / 10 cuốn sách xuất sắc với yếu tố khuyết tật

10 cuốn sách xuất sắc với yếu tố khuyết tật

Tiểu thuyết gia Paul Wilson chọn ra những tác phẩm văn học về những mảnh đời bị bỏ qua hoặc hiểu lầm – từ Harper Lee đến Mark Haddon.

Sách hay đem ta đến những nơi xa lạ, soi sáng những góc khuất, thay đổi rất tinh tế cái thế giới quen thuộc này, dường như trục quay của quả địa cầu đã bị chỉnh đi chỉ một li. Mặc dù văn học hăng hái khám phá giới hạn trải nghiệm của con người, nhưng yếu tố khuyết tật vẫn thường bị xem nhẹ, cùng lắm là bị đẩy ra giữ vai trò ngoại vi. Nhân vật khuyết tật chính diện thì cực kỳ thưa thớt.

Trong cuốn sách mới nhất của tôi là Chuột và gã Cossack, Chuột là một cô bé đã bốn năm nay không nói một lời. Cô cố ý bị câm. Cô cũng là người dẫn chuyện, và qua đôi mắt và tai cô bé (“Tai tôi nghe tốt, tôi chỉ không nói được”) chúng ta không chỉ hiểu thế giới của cô mà còn hiểu được thế giới của ông lão chủ trang trại rắc rối nơi mẹ con cô thuê ở, và một người thanh niên hàng xóm gặp khó khăn trong học tập. Những tiểu thuyết trước của tôi, Ai đó để che chở tôi, Cá voi trắng có hát ở nơi rìa thế giới? và Noah, Noah đều có các nhân vật gặp khó khăn trong học tập. Cuốn Thiên thần ghé thăm một phần được dựa theo kinh nghiệm tôi làm việc với Richmond Fellowship trong các cộng đồng điều trị sức khỏe tâm thần.

1. To Kill a Mockingbird (Giết con chim nhại) – Harper Lee

giet con chim nhai

Mặc dù ba đứa trẻ Scout, Jem và Dill đều khó chịu rằng cả cộng đồng kỳ thị Tom Robinson, một người da đen được cha các em làm luật sư bảo vệ trước tòa trong vụ cáo buộc bất công với tội danh cưỡng hiếp, thì chính các em lại tỏ ra kỳ thị với người hàng xóm Boo Radley, một người đàn ông có khó khăn trong học tập. Boo Radley, mặc dù luôn tránh mặt mọi người, vẫn khiến các em tưởng tượng rất ghê gớm đến tận khi ông xuất hiện ở cuối tác phẩm, rất nhanh chóng, đường hoàng và trang trọng.

2. Of Mice and Men (Của chuột và người) – John Steinbeck

Trong hai nhân vật công nhân nông trại nhập cư là George và Lennie, Steinbeck đã tạo nên một tình bạn cảm động nhưng bị định mệnh xô đẩy giữa hai con người rất khác nhau, cùng bám vào giấc mơ Mỹ của riêng mình. Mặc dù hình tượng Lennie chủ yếu để ẩn dụ cho hồi kết của sự thật thà ở nước Mỹ khắc nghiệt giai đoạn Khủng hoảng, anh vẫn cho thấy khiếm khuyết về khả năng học vấn vẫn có thể được khai thác, trừ phi người ta dung túng và sợ hãi nó bởi vì nó “khác người”.

3. The Sound and the Fury (Âm thanh và cuồng nộ) – William Faulkner

60 trang đầu tác phẩm có ý nghĩa lịch sử của Faulkner được thể hiện qua con mắt của Benji Compson, một người gặp nhiều khó khăn trong học tập. Khác với thể loại tiểu thuyết hư cấu mang tính hiện thực của Dickens và Hardy, thì đây là một nỗ lực phi thường nhằm nhìn thế giới qua mắt một nhân vật bị khiếm khuyết không thể giấu được, làm cho cả gia đình phải xấu hổ, đến mức bị tước tên thánh để không làm nhục ông chú cùng tên.

4. Moby-Dick – Herman Melville

Trong tranh luận về yếu tố khuyết tật, người ta bất đồng quan điểm về vệc khiếm khuyết nên được coi là thiếu sót hay là khác biệt. Tác phẩm kinh điểm của Melville gắn chặt với quan điểm đầu tiên, tạo ra một thiên chuyện đáng nhớ về chuyện thuyền trưởng một chân Ahab tìm cách trả thù con cá voi.

5. The Curious Incident of the Dog in the Night-time (Bí ẩn về cái chết con chó lúc nửa đêm) – Mark Haddon

Tác phẩm của Haddon cũng giống như nghệ thuật nói tiếng bụng. Bằng cách soi rõ những điểm khác biệt của một đầu óc thiếu niên tự kỷ, tác giả cho chúng ta trở thành người khác để trải nghiệm thế giới qua con mắt họ – cũng như cha của Scout là Atticus đã khuyến khích bọn trẻ trong Giết con chim nhại.

6. The Secret Garden (Khu vườn bí mật) – Frances Hodgson Burnett

Lúc còn nhỏ tôi đọc cuốn truyện này, nó đã để lại trong lòng tôi một ấn tượng sâu đậm. Được xuất bản lần đầu năm 1911, cuốn sách có nhân vật trung tâm Mary Lennox đánh bạn với Colin, một cậu bé ngồi xe lăn và không bao giờ ra ngoài chơi, như một kẻ “vô thừa nhận”. Được Dickon giúp đỡ, cô bé đem sự sống trả lại cho Colin và cả “khu vườn bí mật” mà ngày xưa mẹ Colin rất yêu quý.

7. The First Man (Người đầu tiên) – Albert Camus

Làm cầu nối giữa các tác phẩm hư cấu và không hư cấu trong danh sách những lựa chọn của tôi, là tiểu thuyết hồi ký về thời ấu thơ của Camus trong một khu nghèo ở Algiers. Bản thảo cuốn sách này được tìm thấy trong chiếc xe mà tác giả gặp tai nạn và qua đời. Mẹ của Camus bị điếc và mù chữ, làm nghề lau dọn, có vai trò trung tâm trong tác phẩm, và còn có sự gắn bó sâu đậm giữa tác giả với mẹ ông. Cậu bé Camus yêu bóng đá đã cùng bạn bè đá bóng trong sân khu tập thể cho cựu chiến binh khuyết tật. Camus, trung thành với người nghèo, người đau ốm, người dị dạng và người bị tước đoạt đã nhận xét rằng “Cái nghèo ngăn không cho tôi thấy rằng trên đời này và trong lịch sử, mọi thứ đều ổn.”

8. The Giant’s House (Nhà người khổng lồ) – Elizabeth McCracken

Nếu đột nhiên mọi người nhận ra họ biết bay, thì liệu tôi có bị khuyết tật vì tôi không thể bay hay không? Khuyết tật, khác với khiếm khuyết, thường là do xã hội tạo nên, và vì vậy nó cô lập người ta. Trong cuốn sách của McCracken, James Carlson Sweatt cao tới hai mét rưỡi, và vì chiều cao của anh vừa là vừa không phải là khuyết tật đã tạo nên câu chuyện tình đẹp và lạ với cô thủ thư khiêm nhường Peggy Cort.

9. A Son of the Circus (Con trai gánh xiếc) – John Irving

Irving không hề ngại viết về những khác biệt hình thể (Owen Meany, Patrick Wallingford, Billy, người dẫn chuyện lưỡng giới trong cuốn In One Person). Trong Con trai gánh xiếc, ông khám phá những thách thức của chứng loạn sản sụn (achondroplasia), cuộc sống gánh xiếc và cái nghèo trong một sự lộn xộn rất Dickens. Câu mở đầu mạnh mẽ “Thường thì bọn lùn cứ đem hắn trả lại.” nhưng tác phẩm không bao giờ trượt sang giọng văn câu khách rẻ tiền.

10. Far From the Tree (Con khác cha) – Andrew Solomon

Vừa được xuất bản đầu năm nay sau 10 năm dày công nghiên cứu, tập sách đồ sộ của Solomon đưa ra những nhận định xuất sắc về việc nuôi dạy trẻ em khi chúng khác cha mẹ. Với các chương về Hội chứng Down, điếc, khuyết tật, tự kỷ, bệnh lùn, tâm thần phân liệt và được xây dựng bằng hàng trăm bài phỏng vấn với các bậc cha mẹ, đây là cuốn sách rất nhân văn và cực kỳ cảm động.

Mai Anh

About Mai Anh

Dao Mai Anh
Biên tập viên mảng Tin tức - Giải trí maianh@bookaholic.vn

Check Also

Lý Trí và Tình Cảm – Jane Austen

Lý trí và Tình cảm (tiếng Anh: Sense and Sensibility) là một tiểu thuyết của …

error: Nội dung được bảo vệ !!