Home / Cộng đồng / Top 10 / 10 cuốn sách đọc để hiểu thêm về Triều Tiên

10 cuốn sách đọc để hiểu thêm về Triều Tiên

Trong thế giới không có gì chắc chắn này, những cuốn sách có thể mang đến nhiều quan điểm về sự đa chiều cũng như phức tạp của tình hình. Luôn luôn cập nhật về những bước tiến gần nhất và trau dồi về lịch sử của đất nước với một số cuốn sách dưới đây.

Danh sách này bao gồm tiểu thuyết lịch sử dựa trên sự kiện có thật, hồi ký, tiểu thuyết hư cấu sẽ đưa đến những góc nhìn khác nhau.

1. Without you, there is no us (tạm dịch: Nếu không có ông Kim, sẽ không có người Triều Tiên hiện đại) – Suki Kim

Một ghi chép đầy đủ và ám ảnh về việc dạy tiếng Anh cho những người con của giai cấp cai trị của Triều Tiên trong sáu tháng cuối cùng của triều đại Kim Jong-il.

Mỗi ngày, ba lần một ngày, các em học sinh đi theo hai đường thẳng, ca ngợi Kim Jong-il và Triều Tiên: Nếu không có ông Kim, sẽ không có quê hương. Nếu không có ông Kim, sẽ không có chúng tôi. Đó là một cảnh ớn lạnh, nhưng dần dần Suki Kim, cũng vậy, học bài hát mà không nhận thấy nó khó nuốt như lúc bắt đầu. Đó là năm 2011, thời điểm tất cả các trường đại học ở Triều Tiên đã bị đóng cửa trong suốt cả năm, các sinh viên được gửi tới các khuôn viên xây dựng, ngoại trừ 270 sinh viên của Đại học Khoa học và Công nghệ Bình Nhưỡng (PUST), một khu liên hợp có tường bao quanh chân dung của Kim Il-sung và Kim Jong-il tràn ngập từ các bức tường của mỗi phòng, và Suki đã đi bí mật như một nhà truyền giáo và một giáo viên. Trong sáu tháng tới, cô sẽ chỉ ăn ba bữa một ngày với những khoản tiền nhỏ của cô và đấu tranh để dạy tiếng Anh, tất cả đều dưới sự giám sát của đôi mắt chế độ.

Cuộc sống ở PUST là nỗi cô đơn và sợ hãi, đặc biệt đối với Suki, những bức thư của cô được đọc bởi những người kiểm duyệt và những người phải giấu các ghi chép và hình ảnh của cô không chỉ từ người chăm sóc cô mà còn từ các đồng nghiệp của cô – các nhà truyền giáo Cơ đốc Phúc âm, những người không biết hoặc muốn lờ đi việc Suki không có cùng đức tin với họ. Rồi những tuần như vậy trôi qua, cô ấy bị choáng váng vì những đứa học trò của cô bị cuốn theo lối giáo dục bị trị đấy đơn giản và cam chịu như thế nào, bị bắt quy phục trước chế độ.

Cùng lúc đó, những đứa trẻ cũng mang đến cho Suki những cái nhìn thoáng qua về bản thân của chúng: sự nhiệt tình trẻ trung của trẻ thơ, sự háo hức để làm vừa lòng, những tia nhìn tò mò chưa được dập tắt. Cô lại lần lượt gợi ý về sự tồn tại của một thế giới vượt ra khỏi chính cuộc sống hiện tại – nơi các hoạt động kỳ lạ như lướt Internet hoặc đi tự do và nguy hiểm hơn ở chế độ dân chủ bầu cử và những ý tưởng khác bị cấm ở một quốc gia nơi những người đào thoát có nguy cơ bị tra tấn và hành quyết. Nhưng khi Kim Jong-il qua đời, những bé trai mà cô yêu thương dần bị phá hỏng, cô tự hỏi liệu giữa thế giới của cô và họ có thể còn nối kết lại được hay không.

Without You, There Is No Us cung cấp một cái nhìn đầy đủ và hiếm hoi về cuộc sống ở đất nước bí ẩn nhất trên thế giới và những chàng trai trẻ tuổi đặc biệt mà cô gọi là “những người lính và nô lệ.”

2. Korean War (tạm dịch: Chiến tranh Triều Tiên) – Bruce Cumings

Đối với người Mỹ, đó là một cuộc xung đột rời rạc kéo dài từ năm 1950 đến năm 1953. Nhưng đối với các nước Châu Á thì cuộc Chiến tranh Triều Tiên là cuộc đấu tranh kéo dài một thế hệ mà vẫn ám ảnh các sự kiện đương đại.

Với việc tiếp cận các bằng chứng mới và tài liệu bí mật từ bên trong và ngoài nước, bao gồm cả một kho lưu trữ các tài liệu của lính Triều Tiên khi bị bắt, Bruce Cumings tiết lộ chiến tranh như nó đã thực sự chiến đấu.

Ông mô tả nguồn gốc của nó như là một cuộc nội chiến, được đánh giá cao trước khi những bức ảnh đầu tiên bị tiết lộ ra bên ngoài vào tháng 6/1950 bởi cuộc càn quét chiếm đóng của Nhật Bản từ năm 1910 đến năm 1945. Sau đó Cumings chia sẻ lịch sử bị bỏ quên của cuộc chiến tranh Mỹ sau Thế chiến II, ông tiết lộ những câu chuyện chưa được kể về những cuộc nổi dậy và nổi loạn đẫm máu, và nói về Hoa Kỳ chính thức tiến hành những cuộc chiến dịch hành động ở phía Nam, cho thấy rằng trước đây những hành động tàn bạo đã dẫn đến xung đột ở tất cả các bên.

3. How I became a North Korean (tạm dịch: Tôi đã trở thành một người Triều Tiên như thế) – Krys Lee

Yongju là một sinh viên xuất sắc trong một trong những gia đình nổi bật nhất của Triều Tiên. Jangmi thì khác, cô đã phải tự bào chữa cho mình từ thời thơ ấu, gần đây nhất là buôn lậu hàng hoá qua biên giới. Sau khi Danny xuất hiện, một thiếu niên người Mỹ gốc Trung Quốc cuốn cậu vào những kế hoạch lớn và giảo quyệt, họ đã nhanh chóng bỏ học ở California.

Ba cuộc sống khác nhau hội tụ khi họ trốn khỏi nhà, tìm thấy mình trong một thị trấn nhỏ của Trung Quốc chỉ qua sông từ Triều Tiên. Khi họ chiến đấu để sống sót trong một nơi có nguy cơ gập ghềnh ở tất cả các bên, dưới hình thức những người cung cấp thông tin của chính phủ, chồng, tên trộm, kẻ bắt cóc, thậm chí là những người truyền giáo, họ trở thành con của một gia đình nhận nuôi trẻ mồ côi. Nhưng liệu Yongju, Jangmi và Danny có thể tìm được cuộc sống tốt đẹp hơn những thứ mà họ đã đem ra mình đánh cược?

Tác phẩm này đưa chúng ta đến một trong những vùng đất ít được biết đến và mang nhiều hiểm họa nhất trên thế giới, và khám phá xem con người vẫn tồn tại như thế nào trong những hoàn cảnh tuyệt vọng nhất. How I Became a North Korean là một tiểu thuyết rực rỡ và không thể bỏ qua của một trong những nhà văn đầy triển vọng.

4. Escape from Camp 14 (tạm dịch: Vượt thoát từ trại tù số 14) – Blaine Harden

Thời gian tồn tại của các trại tù chính trị của Triều Tiên gấp 2 lần trại cải tạo lao động của Liên Xô và 12 lần trại tập trung của Đức quốc xã. Chưa một ai được sinh ra và lớn lên trong những trại tù này có khả năng trốn thoát. Không một ai, trừ Shin Dong-hyuk.

Trong tác phẩm Escape From Camp 14, Blaine Harden giải mã những bí mật của quốc gia Triều Tiên thông qua câu chuyện về sự cầm tù đầy kinh ngạc và cuộc bỏ trốn kinh hoàng của anh. Anh không biết gì về cuộc sống văn minh – anh xem mẹ mình như một đối thủ giành miếng ăn, những giám ngục dạy anh trở thành kẻ trộm cắp, và anh từng chứng kiến cảnh mẹ và anh trai bị hành quyết.

Nhà lãnh đạo quá cố Kim Jong Il được cả thế giới biết đến, nhưng đất nước của ông lại khép mình khi người con trai thứ 3 Kim Jong Eun được chọn làm người thừa kế và lên nắm quyền.  Rất ít người nước ngoài được phép bước vào và cũng rất ít người Triều Tiên được phép bước ra khỏi lãnh thổ. Một Triều Tiên nghèo đói, vỡ nợ và trang bị vũ khí hạt nhân. Đó cũng là một vùng đất bi kịch đối với quyền con người. Những trại tù này hiển hiện rõ ràng trên ảnh vệ tinh, nhưng chính phủ Triều Tiên vẫn luôn phủ nhận sự tồn tại của chúng.

5. In order to live (tạm dịch: Bằng mọi giá phải sống) – Maryanne Vollers & Park Yeon-mi

In Order to Live by Yeonmi Park and Maryanne Vollers

Gia đình họ Park rất yêu thương và gắn kết với nhau, nhưng cuộc sống ở Triều Tiên lại đầy rẫy tàn bạo như thời trung cổ. Cô gái họ Park bị nhồi nhét niềm tin rằng, nhà lãnh đạo tối cao Kim Jong Il có thể đọc được suy nghĩ của cô. Cha cô liều mình buôn bán ở chợ đen để trang trải cuộc sống cho vợ và hai con gái. Hành động đó đã khiến ông bị cầm tù và tra tấn bởi chính quyền, còn Yeonmi và gia đình cô bị gắn mác tội phạm và bị bức ép ra bên lề xã hội tàn độc. Cùng với cô bé 13 tuổi ốm yếu nặng vọn vẹn 60 pounds (khoảng 27 kg), cô và mẹ bị bán qua biên giới sang Trung Quốc.

Park biết rằng hành trình này sẽ đầy khó khăn nhưng cô cũng không thể nào tưởng tượng được vòng gian khổ lại luẩn quẩn đến vậy. Những năm tháng ở Trung Quốc đã lấy đi tuổi thơ và gần như cả cuộc đời cô. Hai năm sau, khi cô và mẹ đến Hàn Quốc, cha cô đã qua đời còn chị gái của cô vẫn mất tích. Một cô gái mới chớm đầu tuổi 20 đã trải qua những gian truân mà ít ai ở độ tuổi ấy biết được – và hầu như cũng chẳng ai có thể vượt qua được. Yeonmi Park đương đầu với quá khứ bằng sự kiên cường đáng kinh ngạc, không chịu khuất phục hay cam lòng với cuộc sống trước kia ở Triều Tiên và Trung Quốc. Mặc cho tất cả, cô vẫn luôn tự hào về nguồn cội của mình, và không ngừng đấu tranh cho một cuộc sống tốt đẹp hơn. Đúng vậy, hiện tại cô đang là một nhà hoạt động nhân quyền kêu gọi sự chú ý đến tình trạng áp bức diễn ra ở Triều Tiên.

6. The orphan master’s son (tạm dịch: Công tử mồ côi) – Adam Johnson

Pak Jun Do là con trai của một nữ ca sĩ bị đưa đến Bình Nhưỡng – và một người đàn ông quản lý trại lao động dành cho trẻ mồ côi. Những nhà lãnh đạo Triều Tiên đã sớm nhận ra lòng trung thành và tài năng của cậu bé. Tự nhận mình là “một công dân tầm thường của quốc gia vĩ đại nhất thế giới”, Jun Do dần thăng quan tiến chức và trở thành một kẻ bắt cóc chuyên nghiệp. Để sống sót, anh phải tìm ra những quy tắc biến động, tính thô bạo tùy hứng và những đòi hỏi phức tạp từ cấp trên. Đứng trước giới hạn tột cùng của cuộc sống, anh liều lĩnh đảm nhận vai trò kẻ thù của Kim Jong Il nhằm giải cứu người phụ nữ anh yêu, Sun Moon, một nữ diễn viên huyền thoại “vô cùng trong sáng, cô không hề biết những người chết đói trông như thế nào.”

Đan xen giữa câu chuyện ly kỳ là sự ngây thơ phai nhạt và tình yêu lãng mạn. The Orphan Master’s Son cũng là một bức chân dung đầy thu hút về một thế giới bị che khuất bấy lâu nay: một Triều Tiên đầy rẫy đói kém, tham nhũng và độc ác cùng với những giây phút thân thương của cái đẹp và tình yêu bị đánh cắp.

7. Nothing to envy (tạm dịch: Không có gì để ghen tị) – Barbara Demick

Trong tác phẩm ghi đậm dấu ấn về chế độ chuyên chế, nhà báo Barbara Demick theo chân sáu công dân Triều Tiên trong hơn 15 năm cuộc đời họ – một giai đoạn biến động chứng kiến nhà lãnh đạo Kim Il-sung qua đời, và con trai của ông, Kim Jong-il (cha của Kim Jong-un) lên nắm quyền, và một một nạn đói tàn khốc cướp đi mạng sống của 1/5 dân số nước này.

Demick khắc khọa ý nghĩa của cuộc sống dưới chế độ áp bức nhất hiện nay – một thế giới lựa chọn không kết nối với Internet, nơi những ai thể hiện cảm xúc sẽ bị trừng phạt, những người cung cấp tin tức sẽ được khen thưởng, và một câu nói sảy miệng cũng có thể khiến cho người ta vào trại cải tạo lao động suốt đời. Tác giả đi sâu vào cuộc sống nơi đây, vượt qua cả những chính sách kiểm duyệt của chính phủ, và thông qua những bài phóng sự tỉ mỉ và nhạy cảm, chúng ta thấy những nhân vật yêu thương, vun đắp cho gia đình, thắp sáng những ước vọng và đấu tranh để tồn tại. Qua từng số phận, chúng ta chứng kiến sự vỡ mộng của họ với chính quyền và nhận thức của họ rằng đất nước của họ đã phản bội họ thay vì cho họ một cuộc sống thịnh vượng.

8. The Great Leader and the Fighter Pilot (tạm dịch: Nhà lãnh đạo vĩ đại và người phi công chiến đấu) – Blaine Harden

Sau Chiến tranh Thế giới II, trong khi Kim Il Sung đưa Triều Tiên vào một cuộc chiến chống lại Mỹ, phi công lái máy bay chiến đấu trẻ nhất trong lực lượng không quân vướng vào một trò chơi dối trá-và trốn chạy đầy rủi ro. Khi nhà lãnh đạo họ Kim trở thành nhà cầm quyền tối cao của đất nước, No Kum Sok vẫn làm ra vẻ yêu mến nhà Lãnh đạo Vĩ đại của mình. Cho tới khi anh lấy cắp máy bay MiG-15 và giao cho quân đội Mỹ mà không biết rằng họ thưởng 100,000 đô la cho chiếc máy bay chiến đấu (tương đương với gần 1 triệu đô la ngày nay). Chỉ vài tuần sau khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc vào tháng 7/1953, kẻ cắp này đã khiến cả thế giới phải kinh ngạc và kích động cuộc báo thù đẫm máu của Kim.

Trong Chiến tranh Triều Tiên, Mỹ điên cuồng dải bom Bắc Triều Tiên, giết hại hàng trăm ngàn thường dân và tạo ra cái cớ cho chính quyền họ Kim gieo rắc niềm căm ghét và nỗi sợ vô cớ với Mỹ. Sử dụng tài liệu từ kho lưu trữ của Trung Quốc và Nga về vai trò của Mao Trạch Đông và Stalin trong sự trỗi dậy mờ ảo của Kim, cùng với những dữ liệu của cơ quan tình báo và chất vấn của Mỹ chưa từng được tiết lộ, Harden đưa chúng ta đi qua một cuộc du hành gay cấn với một cách nhìn hoàn toàn mới về quốc gia chuyên chế tồn tại lâu nhất thế giới.

9. The Cleanest Race (tạm dịch: Cuộc chạy đua trong sạch nhất) – Brian Reynolds Myers

Người Triều Tiên thực sự tin điều gì? Họ nhìn nhận bản thân và thế giới quanh mình ra sao? B.R. Myers, một chuyên gia phân tích về Triều Tiên, đồng thời là biên tập viên của trang The Atlantic, đưa ra nghiên cứu đầy đủ đầu tiên về thế giới quan của Triều Tiên. Dựa trên những nghiên cứu chuyên sâu về chính sách tuyên truyền trong nước của chế độ này, bao gồm phim ảnh, tiểu thuyết lãng mạn và các món đồ tạo tác mang tính sùng bái cá nhân, Myers đã phân tích từng giá trị chính thống của quốc gia này. Kết quả tìm thấy là một chế độ hoàn toàn khác với những gì trong nhận thức của phương Tây. Triều Tiên không phải là pháo đài của Chủ nghĩa Stalin hay chế độ gia trưởng của đạo Khổng mà là một quốc gia hoang tưởng theo chủ nghĩa dân tộc, một đất nước “ưu tiên vũ trang” thuộc cánh cực hữu.

Vì sự ủng hộ phổ biến ngày nay dành cho chính quyền Triều Tiên xuất phát từ niềm tự hào về sức mạnh vũ trang, không ai có thể dụ dỗ hay bức ép Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình hạt nhân của mình. Đây là bài học ngầm cho chính sách đối ngoại của Mỹ – từ trước đến nay vẫn cư xử với Triều Tiên như tiền đồn cuối cùng của Chiến tranh Lạnh. Trong khi Triều Tiên đang kêu gọi một “vụ thanh toán bằng máu” với Mỹ, tác phẩm phân tích mới lạ của Myers thực sự mang ý nghĩa thời đại.

10. The world is bigger now (tạm dịch: Thế giới giờ đây rộng lớn hơn) – Euna Lee & Lisa Dickey

Vào ngày 17/4/2009, trong khi Lee và đồng nghiệp của cô, Laura Ling đang tác nghiệp trong một thước phim tài liệu về cuộc sống vô vọng của người Triều Tiên rời bỏ xứ sở để tìm kiếm tự do, họ bị quân lính Triều Tiên bắt giữ một cách thô bạo. Trong gần 5 tháng bị giam giữ, bạn bè và người thân ở Mỹ chỉ nhận được một vài thông tin về tình trạng của họ. Với Lee, bị cầm tù thực sự là một nỗi đau đớn. Nơi cô bị giam cầm chỉ cách nơi cô được sinh ra và nơi cha mẹ cô vẫn sống ở Seoul, Nam Triều Tiên (Hàn Quốc), 112 dặm. Cô bị chính quyền Bắc Triều Tiên gắn mác kẻ phản bội dòng máu Triều Tiên. Sau khi tự bào chữa cho bản thân trước tòa án tối cao của Bình Nhưỡng, Lee bị kết án 12 năm tù khổ sai trong trại giam khét tiếng của quốc gia này. Điều này khiến cho cô lo lắng rằng mình sẽ không còn có cơ hội gặp lại chồng và con gái.

The World Is Bigger Now khai phá cuộc đời của Lee trước và sau trải nghiệm này: nguyên nhân cô đến Triều Tiên, cố gắng sống sót qua những ngày tháng cầm tù khổ sở, và quá trình cô và đồng nghiệp Ling được giải thoát nhờ vào nỗ lực của rất nhiều người, trong đó có tổng thống Mỹ Bill Clinton. Lee giải thích chi tiết thế nào là mất đi cuộc sống, rồi lấy lại một cách thần kỳ.

Thảo Nguyên (Theo Penguin Random House)

About Thảo Nguyên

Phạm Thảo Nguyên

Check Also

Giải thưởng Sách quốc gia Mỹ năm 2017 công bố người chiến thắng

Mới đây, ngày 15/11 Quỹ Sách quốc gia Mỹ đã công bố các tác phẩm …